Boheems glas

B
Boheems glas
De glasindustrie in Bohemen is ontstaan uit de bewerking van granaat, een dieprode halfedelsteen. Toen Venetië begon met het maken van helder rood glas door toevoeging van goudstof, deed dat de granaatmarkt in Bohemen in elkaar storten.

De granaatslijpers van Turnov stuurden daarop in 1706 twee spionnen naar Venetië om erachter te komen hoe dat helder rode glas gemaakt werd. Ze keerden na 5 jaar terug, zonder recept, maar kwamen uiteindelijk zelf op de markt in 1715 met een helder rood glas op basis van lood.  

Door de kennis die de Tsjechen opgedaan hadden met het slijpen van granaat, verstonden ze de kunst om glazen kralen te slijpen en te faceteren zoals halfedelstenen. Gefaceteerde glaskralen zijn typisch voor Bohemen, ze vertrekken hiervoor hoofdzakelijk van getrokken en gegoten kralen.   Er was stromend water als aandrijfkracht voor het slijpen en polijsten. In Venetië was geen stromend water, vandaar dat er geen gefaceteerde Venetiaanse kralen zijn).

Oorspronkelijk werd elke gefaceteerde kraal met de hand geslepen. De kralenmaker hield de kraal tegen het wiel en maakte zo de verschillende facetten. Alles hing af van de vaardigheid van de kralenmaker. Later kwamen de machines, waardoor de snijvlakken absoluut perfect en gelijk waren, maar constante monitoring bleef nodig. 

De Tsjechische kralenmakers imiteerden enerzijds de Venetiaanse mode maar ontwikkelden ook een eigen stijl. Hun kralen werden zowel in Europa als in Afrika, het Midden Oosten en India verhandeld. De Tsjechen dankten hun succes aan het feit dat ze hun kennis van het bewerken van granaten konden toepassen op hun glaskralen zowel in de decoratie als bij het wegwerken van de gietnaden. Tegen 1860 waren de Tsjechen op alle vlakken de beteren van de Venetianen. De oude Boheemse kralen die Zahia verkoopt, werden vooral gebruikt voor de ruilhandel met Oost-Afrika (Ethiopië, Kenia).

Boheemse glaskralen zijn duurder dan Indische glaskralen maar ze zijn technisch dan ook perfect.

Op de foto: snoeren Boheems glas van Jablonex, één van de oudste glasbedrijven ter wereld. het zijn snoeren van 50 à 60 cm, voorlopig geregen. Kostprijs: 9 € per snoer.